Het CAG voorgesteld
Het Virtuele Land
Home | Verhalen | Instrumenten | Info | Contact    
  U bevindt zich hier: HomeOverzicht verhalen <  Hoeven op land gebouwd    
 
Home onderdeel verhalen Hoeven op land gebouwd. Historische boerderijbouw in België
 
 
       
 
   
  Navigatie  
   
 
  België telt vandaag nog enkele honderden boerderijen die de voorbije eeuwen tot stand zijn gekomen. Stille getuigen – onlosmakelijk verbonden met hun omgeving – die ons inzicht verschaffen in de levenswijze van de boeren die er woonden.

[Lees het hele verhaal ...]

 
   Inhoudstafel
 
 
    1.   Geen massaproduct

Elke boerderij is vooral het resultaat van de persoonlijke inzet van de boer en zijn familie. Mee beïnvloed door streekgebonden bouwstijlen kiest hij in de eerste plaats voor een praktische oplossing voor zijn specifieke situatie. Het heeft tot gevolg dat elke boerderij in feite een uniek karakter heeft.

[Lees meer...]

 
 
 
    2.   De Westvlaamse polders en duinen

In de vroege Middeleeuwen wordt de Vlaamse kustvlakte via een aantal grote inbraakgeulen door de zee overstroomd. Zo ontstaat een getijdengebied waardoor bij het komen en gaan van het zeewater klei wordt afgezet. Op die manier komt de typische opbouw van de polderbodem tot stand: zand of veen bedekt met een laag klei. Vanaf de tweede helft van de 11de eeuw grijpen de kustbewoners actief in. Voor het eerst worden indijkingen uitgevoerd, waarbij landwinning de grootste motivator is. In de 12de en 13de eeuw zijn vooral kloosterorden zeer actief met de droogleggingen. Later verkrijgen ook rijke patriciërs concessies voor de inpoldering van de schorren.

[Lees meer...]

 
 
 
    3.   Het Meetjesland en het Waasland

De gronden zijn hier een pak armer dan in de Polders, houden weinig water op en moeten zwaar bemest worden. Door hard labeur, intensivering en vernieuwende initiatieven kon de Vlaamse boer in de loop der eeuwen de bodem toch vruchtbaarder maken. Hij legt zich bovendien meer toe op intensieve voeder- en handelsgewassen zoals vlas, rapen of verfplanten. Meer voedergewassen betekent ook meer vee en dus ook meer mest wat dan weer zijn gevolgen heeft voor de boerderijbouw. Van oudsher is de kleinschalige, maar zeer intensieve landbouw van deze streken bekend tot in het buitenland voor zijn hoge rendementen.

[Lees meer...]

 
 
 
    4.   De Kempen en het Hageland

In de Kempen en een groot deel van het Hageland is de bodem zandig en erg arm. Bovendien is hij vaak verzuurd als gevolg van beplanting met naaldhout en kent hij zeker in het Hageland soms een ondoordringbare ondergrond. De boerenbevolking uit deze regio’s leeft eeuwenlang van de schamele inkomsten uit het houden van enkele koeien en schapen en het moeizaam bewerken van de akkergronden. In deze regio zijn grote stukken grond voor gemeenschappelijk gebruik, de zogeheten vroente of gemene gronden. De sobere levensstandaard wordt als het ware weerspiegeld in de regionale hoevebouw.

[Lees meer...]

 
 
 
    5.   Midden-België

Midden-België ligt achter de Vlaamse laagvlakte en de Kempen en stijgt geleidelijk tot de Samber- en Maasvalleien. Deze lage leemplateaus bevatten de vruchtbaarste grond van België. Behalve het sterk verstedelijkte Brabant vallen hier nog in het westen Henegouwen en in het oosten Haspengouw onder. Het zijn vruchtbare streken met uitgestrekte akkers en weilanden waarop rijkere teelten zoals tarwe kunnen gewonnen worden. Op de grotendeels gemengde bedrijven bevinden zich soms zeer aanzienlijke veestapels en vooral in Wallonië schapenkudden met allerlei nevenproducten.

[Lees meer...]

 
 
 
    6.   Land van Herve en Duitstalige streek rond Eupen

Deze van oudsher bekende weidestreek, uitermate geschikt voor veeteelt, dankt haar ontstaan aan de formatie van zandige klei, mergel of krijt als ondergrond, bedekt met een klei- of leemlaag die het water vasthoudt. De streek wordt gekenmerkt door heuvelige weilanden, bossen en pittoreske dorpjes en boerderijen.

[Lees meer...]

 
 
 
    7.   De Famenne en de Ardennen

De landbouw in deze regio’s werd eeuwenlang bepaald door een reeks van ongunstige factoren: de stenige bijmenging van de bodem, dikwijls slechte ontwatering, veengronden, hoogteverschillen, een ruw klimaat en een bodemvruchtbaarheid die niet te vergelijken valt met bijvoorbeeld Haspengouw. Hierdoor is de streek weinig bewoond, met dus een beperkte afzetmarkt. Het gebruik van gemeenschappelijke velden rondom het dorp had invloed op de inplanting van de boerderijen, die meestal geconcentreerd bij elkaar staan.

[Lees meer...]

 
 
 
    8.   Jura of Pays de Gaume

Het meest zuidelijke deel van België is Belgisch Lotharingen met een milder klimaat dan elders in het land en een zogenaamd cuestalandschap: sterk ingesneden met bossen op de harde rotsflanken en weiden of velden op de zachtere, zuidelijke hellingen. Vergeleken met de Ardennen is de bebouwing hier opvallend dicht. Typisch zijn de straatdorpen, lange aaneengestrekte linten met meestal slechts één, maar dan wel een hele brede straat.

[Lees meer...]

 
 
 
 
Ontwikkeld en ontworpen door Centrum Agrarische Geschiedenis vzw © 2003 - 2010