De openluchtmusea van Bokrijk en Arnhem vormen bakens in het collectief geheugen van onze maatschappij. Hun zoektocht naar een evenwicht tussen wetenschap en vermaak is als dansen op een slappe koord. Het vormt een rode draad in de evolutie van alle westerse openluchtmusea, sinds het ontstaan van dit concept in Scandinavië aan het einde van de 19de eeuw.
Door Toon Toelen met medewerking van Luc Frenken
Inhoudstafel
Het idee van een openluchtmuseum kwam niet uit de lucht gevallen. Voorheen bestonden er al gelijkaardige initiatieven. Parken die werden opgefleurd met replica's van exotische gebouwen, vormden de eerste aanzet.
De openluchtmusea zijn niet alleen schatplichtig aan de gebouwenverzamelingen in landschapsparken, maar ook aan evocaties op sommige wereldtentoonstellingen.
Alle elementen om tot de openluchtmusea te komen zoals we die vandaag kennen, lagen nu op tafel. En dat gebeurde niet toevallig in Scandinavié.
Eind 19de eeuw was Scandinavié , en in het bijzonder haar natuur, hip in West-Europa. Getuige daarvan ook het succes van de muziek van Edvar Grieg, het theater van Hendrik Ibsen en de boeken "Gösta Berlings Saga" en "Niels Holgerssons wonderbare reis" van Selma Lagerlöf. De Zweedse volkskundigen onderhielden intense contacten met hun Duitse en Nederlandse collega's. Het concept van openluchtmusea werd dan ook meteen opgepikt. Maar ook dáár waren er al voorlopers aanwezig.
Op papier werd het Nederlands Openluchtmuseum al in mei 1912 gesticht.
Rond dezelfde tijd als Arnhem openden over heel Europa openluchtmusea.
Ook in België steekt één openluchtmuseum met kop en schouders boven de rest uit: Bokrijk.
Openluchtmusea moeten knokken voor hun toekomst in deze hypermoderne wereld. Stilstaan is doodgaan.1962 is een scharnierjaar in de rijke geschiedenis van het Brusselse landbouwsalon. De eerste Internationale Week van de Landbouw wordt dan gelanceerd. Eeuwenlang is België een sterk rurale samenleving. De meeste landbouwondernemingen zijn klein, steunen op een gemengde bedrijfsvoering en zijn overwegend zelfvoorzienend.
