Home > Verhalen > Alle verhalen

Alle verhalen

  • De winkel om de hoek

    Iedereen kent ze wel: de bakker, slager of kruidenier om de hoek. Of die voedingswinkels nieuw zijn of al generaties aanwezig, ze kleuren de buurt. Sinds de Tweede Wereldoorlog deden zich tal van maatschappelijke evoluties voor die een impact hadden op de voedselverkoop bij…

  • Taart? Taart!

    Er zijn vandaag weinig gelegenheden waarbij er geen taart wordt gegeten. Bij ieder feest hoort taart, maar het kan ook bij droeve gebeurtenissen op tafel komen.Taart kan zelfs gewoon uit ‘goesting’. Dat is ooit anders geweest. Taart was tot 1920 een luxeproduct dat…

  • Mangia! Mangia! Italiaanse Belgen en hun keuken

    Pizza, lasagne en spaghetti zijn vandaag gewone, alledaagse kost. Maar dat is zeker niet altijd zo geweest. Ontdek in dit themaverhaal hoe Italiaanse arbeiders naar België zijn afgezakt en hoe hun keuken langzaam de onze ‘veroverde’ ……

  • Voor-, midden- en slotzang. De vinkensport in de Lage Landen

    Plaisante vinkenieren, den koelen mey komt aen, de bruyloft van de dieren; laet ons nae 't veld toe gaen. Het vinkje hoort men kweelen met een hoffelyk geschal; het doet ons hertje streelen naer 't jeugdig groene dal!1 De vinkensport kent een lange geschiedenis in onze streken.…

  • Bij de imkerij

    Bijen staan symbool voor welbespraaktheid en werklust, voor koninklijke waardigheid en spaarzaamheid, voor lekkernij en gastvrijheid, voor welvaart en kunstvaardigheid … Geen dier dat in elke cultuur zo aanbeden en verheven is als de bij. Dit komt door de overheerlijke…

  • ‘Het brood van de armen’. Een geschiedenis van de aardappel in België

    Sinds de achttiende eeuw is de aardappel niet meer weg te denken uit de Vlaamse en Europese samenleving. In de eerste plaats is het een landbouwgewas dat zijn plaats heeft in de teeltrotatie en geliefd is door zijn relatief hoge gemiddelde opbrengst per hectare. De aardappel is…

  • Een slecht imago? Beeldvorming over boeren en voedselvoorziening tijdens en na de Eerste Wereldoorlog

    De Eerste Wereldoorlog leidde ertoe dat het imago van de boer en de beeldvorming rond voedselvoorziening op een dieptepunt geraakte. Landbouwers stonden tijdens de oorlog voor velen synoniem voor woekeraars en bedriegers. Maar het waren niet alleen de boeren die hoge prijzen…

  • 175 jaar bemestingsleer en 70 jaar Bodemkundige Dienst van België: over de verspreiding van bemestingskennis

    2015 is uitgeroepen tot het internationale jaar van de bodem. De mens bewerkt al eeuwenlang de bovenste grondlaag van de aarde met het doel die meer vruchtbaar te maken en zo voldoende voedsel te produceren. In de negentiende en vooral in de twintigste eeuw evolueerde het denken…

  • Op de bres voor boer en tuinder. 125 jaar Boerenbond

    In 2015 blaast Boerenbond 125 kaarsjes uit. Ontstaan vanuit het solidariteitsideaal onder het motto ‘Ieder voor allen, allen voor ieder’, bleef de basisgedachte sinds 1890 gelijk: het verdedigen van de belangen van de land- en tuinbouwers. De context waarin dit…

  • De 'Ostendaise'. Historiek van de Belgische oesterkweek en –consumptie

    Napoleon, Marie-Antoinette, Shakespeare en Charles Dickens zijn maar enkele van de vele beroemdheden met een voorliefde voor oesters, ook wel eens omschreven als de ‘truffels van de zee’. Oesters kennen een lange en rijke traditie, en dan vooral in de feestkeuken.…

  • De Belgische fruitteelt

    De fruitteelt in onze streken kent een interessante geschiedenis. Aan fruit werd lange tijd geen commerciële waarde toegekend. De bomen in de weiden dienden vooral om schaduw te geven aan de dieren. Bij de adel duidden het houden van diverse fruitbomen dan weer op welstand.…

  • De ontwikkeling van het Vlaamse platteland: de Vlaamse Landmaatschappij

    Het Vlaamse platteland heeft sinds het eerste kwart van de twintigsteeeuw een enorme metamorfose ondergaan. Van een landschap ingericht met het oog op de landbouwproductie, heeft het platteland van nu een veel bredere invulling gekregen. De Vlaamse Landmaatschappij (VLM) en haar…

  • Productie en consumptie in massa (1950-2015)

    Na de Tweede Wereldoorlog brak een tijd aan van overvloed op vele vlakken. Om te beginnen was er een overvloedige productie, zowel in de landbouw als in de voedingsindustrie. Steeds grotere multinationals zagen het licht. Die productie resulteerde in een overvloedig aanbod in…

  • Revolutie in de voeding (1880 - 1950)

    Groeiende concurrentie in de landbouwsector had gunstige gevolgen voor de consument: de prijzen daalden. Ook nog andere ontwikkelingen droegen bij tot lagere voedselprijzen. Mechanisering brak door in alle sectoren en zorgde voor een snellere en grootschaligere en dus goedkopere…

  • Schaarse middelen (1750 - 1880)

    De periode van 1750 tot 1880 was een periode van schaarste. De landbouw, die in de eerste helft van de achttiende eeuw makkelijk de groei van de bevolking had kunnen volgen, kwam in de tweede helft van de eeuw onder druk te staan. Hoe precair het evenwicht was, bleek zeer…

  • De aanslag op de veestapel tijdens WOI

    De Eerste Wereldoorlog maakte niet alleen talloze menselijke slachtoffers, minstens evenveel dieren verloren het leven tijdens de oorlog. De legers van beide partijen eisten bij landbouwers en veehouders zowel paarden als vee op voor de oorlogsvoering. Maar ook onrechtstreeks…

  • Landbouwkundig onderzoek in Belgisch-Congo

    De generatie en verspreiding van agrarische kennis speelden een belangrijke rol in de verkenning, uitbating en ontwikkeling van de negentiende- en twintigste-eeuwse koloniale gebieden. Net als andere koloniale mogendheden hield België zich actief bezig met de uitbouw van een…

  • Kebab met mayonaise

    In 2014 is het 50 jaar geleden dat de eerste Turkse werknemers in België arriveerden. De grootscheepse migratie bracht meteen een hele nieuwe cultuur met zich mee. Zo vermengde de Turkse kebabcultuur zich met onze eetcultuur tot kebab met mayonaise! Turkije is een…

  • Pel grijze garnalen en proef de verhalen

    Garnalen, de lekkere delicatesse uit onze Noordzee, staan al eeuwenlang op het menu. Aan de kust maakten ze deel uit van de dagdagelijkse maaltijd, in het binnenland waren ze een echt luxeproduct. Onder meer de opkomst van het massaal kusttoerisme zorgde voor de echte…

  • Van haver tot gort. Graanteelt en –bewerking in België, 1750-1970

    Van oudsher staat de graanteelt symbool voor de rijkdom van de landbouw. Glooiende velden met wuivende graanhalmen en rijkgevulde aren behoren immers tot het collectieve maatschappelijke geheugen. Tot op vandaag is (brood)graan van essentieel belang voor het voeden van de…

  • Het witte goud

    Grondwitloof is voedsel van eigen bodem dat in het donker wordt geteeld. Het witte loof groeit uit de cichoreiwortel. Je vindt het in de winkel van september tot en met mei. De traditionele teelt gaat terug op een oude techniek om in de winter verse vitaminerijke groenten te…

  • Voedingsadviezen en keukentips tijdens 1914-1918

    De inval van Duitsland op 4 augustus 1914 was het beginpunt van letterlijk en figuurlijk vier magere jaren voor de Belgische bevolking. Na amper enkele maanden was de voedselsituatie dramatisch. Er heerste honger aan de Noordzee. Om het leed te verzachten, verschenen diverse…

  • Mensen en machines. Geschiedenis van het loonwerk in en de toelevering van de landbouw in België

    In de landbouw is loonwerk - het uitvoeren van arbeid voor derden tegen betaling - van alle tijden. Wanneer midden negentiende eeuw in de Belgische landbouw de eerste machines worden ingezet, komt het loonwerkbedrijf tot stand. Met de inzet van zelf gefinancierde machines…

  • Loonse Stroop. Stroopfabricage in Borgloon van 1800 tot nu

    Dit verhaal behandelt de stroopfabricage (ook wel gekend als siroop) in de streek van Borgloon tussen 1800 en nu. Er wordt dieper ingegaan op de vragen hoe de stroopsector evolueerde van huisnijverheid tot industrie, welke stappen ondernomen moeten worden om stroop te maken, wie…

  • Arbeidsmigratie in het Hageland (1850 - 2010)

    Ernest Claes schreef in 1940 zijn herinneringen neer over zijn jeugd in Zichem. Hij had het over de 'Walenmannen': mannen en vrouwen die gingen oogsten in Wallonië. Met een zak op de ene schouder en gereedschap in hun andere hand trokken ze naar het station om vandaar met de…

  • Draken aan de Beurs. De komst van oosterse restaurants naar Brussel

    Vanaf het midden van de jaren 1980 ontstond een Aziatische handelscluster aan de Beurs in Brussel. Vier warenhuizen en dertig horecazaken springen vandaag het meest in het oog.Maar waarom kwamen die oosterse restaurants precies in deze wijk terecht? Dit themaverhaal legt de…

  • Landbouw en voeding tijdens de Eerste Wereldoorlog

    Aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog was ons land slecht voorbereid. Voor heel wat grondstoffen en landbouwproducten was België al decennialang afhankelijk van import. De oorlog kwam evenmin onverwacht. Toch kwamen concrete maatregelen om voedseltekorten te vermijden…

  • 40 jaar Landelijke Gilden

    In 2012 viert Landelijke Gilden haar veertigste verjaardag. De sociaal-culturele vereniging voor plattelandsbewoners ontstond in 1972 in de schoot van de Boerenbond. Na een aarzelende start vonden de Landelijke Gilden een eigen identiteit. Ze evolueerden van een vormingsbeweging…

  • Sicco Mansholt, baanbreker of boerenbreker?

    Sicco Mansholt was de eerste Eurocommissaris voor landbouw, tussen 1958 en 1972. Mee onder impuls van zijn beleid zetten een ongeziene schaalvergroting en enorme productiestijging de hele sector op zijn kop. Zijn naam galmt vooral na door de boerenbetogingen en boterbergen. Maar…

  • Diepvriesgroenten uit Midden-West-Vlaanderen, een succesverhaal

    De diepvriesgroente-industrie is een jonge bedrijfstak die in België vanaf de jaren 1970 een spectaculaire ontwikkeling kende. De sector is bijna volledig in handen van enkele families uit de plattelandsregio rond Roeselare. Een nauwe wisselwerking tussen landbouw,…

  • Groenten bewaren door de eeuwen heen

    Voedsel voor langere tijd bewaren was eeuwenlang een uitdaging. Een goede buffer was nochtans nodig om de winter door te komen. De eenvoudigste methodes deden het eten anders smaken. De ontwikkeling van het conservenblik zorgde voor een doorbraak.

  • Vlaamse boeren in Wallonië. Op zoek naar grond over de taalgrens

    De migratie van Vlaamse boeren naar Wallonië is relatief beperkt gebleven, in vergelijking met die van fabrieks- en mijnarbeiders naar Walllonië of met de emigratie naar Frankrijk, de Verenigde Staten of Canada. Maar op sommige dorpen heeft het fenomeen toch een stempel…

  • Openluchtmusea in Europa. Waar komen ze vandaan?

    De openluchtmusea van Bokrijk en Arnhem vormen bakens in het collectief geheugen van onze maatschappij. Hun zoektocht naar een evenwicht tussen wetenschap en vermaak is als dansen op een slappe koord. Het vormt een rode draad in de evolutie van alle westerse openluchtmusea, sinds…

  • Een slag van de molen. Erfgoedbakens in ons landschap

    Om graan makkelijker te kunnen verteren, moet het gemalen worden. Dit leidt tot de ontwikkeling van vele molentypes: aangedreven door mens, dier, water of wind. In Vlaanderen bereikt de techniek een hoogtepunt. Molens vormen vandaag ware erfgoedbakens in het landschap.

  • Geitenmannen, verenigt u! Ontstaan van de geitenbeweging

    Rond 1900 schoten geitenbonden in West- en Oost-Vlaanderen als paddestoelen uit de grond. Geiten voorzagen in een aanvullend inkomen. Eigenaars gingen zich onderling verzekeren tegen onverwachte verliezen. Syndicaten stonden hen bij om gericht te fokken en een hoger rendement na…

  • Staatsvijand nr. 1: de coloradokever

    Toen de coloradokever in de jaren 1930 definitief onze aardappelvelden veroverde, doemde het schrikbeeld van de hongersnoden uit de negentiende eeuw terug op. Europa was compleet afhankelijk van de knol, terwijl niets in staat leek de plaag in te dammen. De kans bestond dat de…

  • Mijlpalen in de evolutie van de moestuin

    Sinds de mensheid nederzettingen bouwde, was ze verplicht om dieren te houden en fruit en groenten te kweken om in haar voeding te voorzien. Om te verhinderen dat de oogst door dieren opgegeten of vertrappeld zou worden, schermde men die tuinen af met aaneengesloten palen of…

  • Agribex

    Agribex is een van de meest gerenommeerde beurzen van landbouwmachines in Europa. Ze gaat al honderd jaar mee en heeft vele waters doorzwommen. Wat begint als een elitair onderonsje van grootgrondbezitters, groeit uit tot een leuke daguitstap voor vele duizenden…

  • Louis Van Houtte / De Gentse tuinbouwprins uit de negentiende eeuw

    In de negentiende eeuw was de sierteler Louis Van Houtte een veelgeprezen figuur. Hij was ontdekkingsreiziger, auteur en uitgever, directeur van de Brusselse Kruidtuin, jurylid en burgemeester. In Gentbrugge richtte hij een tuinbouwbedrijf met internationale faam en dito school…

  • Vet vee, prijsbeesten en handjeklap. Geschiedenis van onze veemarkten

    Jaarmarkten hebben eeuwenlang een cruciale rol gespeeld in de plattelandseconomie van West-Europa. En de handel in hoevedieren was daarbij steevast een publiekstrekker. Met een kennersblik registreerden de kopers de kwaliteit, het gewicht, het vet- en vleesgehalte. In een…

  • René Delin, Neerhofschilder

    Rene Delin was een gevierd schilder uit het Brusselse, geboren in 1877. Zijn opleiding was klassiek, met veel aandacht voor natuurelementen. Maar Delin verwierf vooral faam met het schilderen van neerhofdieren. Hij maakte ontwerpen voor talloze affiches. Ooggetuigen vertelden dat…

  • De Grote Volte. Geschiedenis van de LRV

    De Landelijke Rijvereningen (LRV) zijn uitgegroeid van een initiatief om boerenzonen een gezonde vrijetijdsbesteding aan te bieden tot een professionele federatie van rijverenigingen en ponyclubs. Deze boeiende geschiedenis is verweven met die van de Boerenjeugdbond, nu…

  • Jaar van het Dorp

    Themajaren waren schering en inslag in de jaren 1970. Maar de campagne van het Jaar van het Dorp raakte toch een buitengewoon gevoelige snaar. Ze leidde tot een golf van folkloristische evenementen, fel geapprecieerd door het grote publiek. Vele opiniemakers hekelden evenwel de…

  • Wie houdt van de fermette?

    De fermette is een uiting van plattelandscultuur die veel stof doet opwaaien. De plattelandsbeweging promoot deze woonvorm in de tweede helft van de twintigste eeuw omwille van de gezelligheid. Modernistische elitearchitecten reageren met afkeer. Beide groepen waken over het…

  • Het Belgisch trekpaard

    Vroeger geleken alle paarden veel meer op elkaar omdat ze allemaal gelijkaardig werk moesten leveren. Met de komst van de Industriële Revolutie was er behoefte aan aparte types paarden voor landbouw en voor industrie. Het zogenaamde 'trekpaard' combineerde best van al kracht…

  • Oude klare. Jeneverstokerij in de Lage Landen

    Vanaf de veertiende eeuw distilleerde men in onze streken wijn tot 'aqua vitae' of 'levenswater'. De geneeskrachtige werking kon nog worden verhoogd door er allerlei zaden, kruiden en bessen in te laten weken. Deze treksels werden nogmaals gedistilleerd en noemde men medicinale…

  • Volkstuintjes in Vlaanderen. Geschiedenis van een beweging

    In de negentiende eeuw voelde de burgerij de hete adem van de revolutie in haar nek. De arbeidersklasse was misnoegd over haar leefomstandigheden. Zowel industriëlen als de Kerk hanteerden de volkstuintjes als een middel om de arbeiders aan zich te binden en hen uit de buurt…

  • De melkbrigade

    Milleke, melleke, mol... doe de glazen nog eens vol! Met die slagzin veroverde de Melkbrigade begin jaren 1960 de harten van onze jeugd. Deze grootschalige promotiecampagne voor melk groeide uit tot een nooit gezien succes. Vandaag ademt dit verhaal nog steeds nostalgie uit in de…

  • Samen gaar, samen klaar. Streekeigen eenpansgerechten

    Onze dagdagelijkse keuken is bijzonder gevarieerd. Allerlei elementen spelen daarbij een rol, waarbij de eigen regio (met zijn specifieke productie) nog altijd cruciaal staat. Eddie Niesten schreef 'de verhalen achter de recepten' voor de smakelijke ontdekkingsreis De Keuken van…

  • Vlaanderen Vlasland

    De zware leemgronden van Haspengouw, Brabant en Henegouwen, alsook de zandleemgronden van Zuid-Vlaanderen lenen zich uitermate voor de teelt van vlas. Maar het was de Leie die de vlascultuur vooral in Zuid-West-Vlaanderen verankerde. Deze rivier beschikt immers over…

  • Het vranke vlas

    Vlas is een veeleisende vezelplant die enkel in milde, vochtige klimaten en op erg vruchtbare bodems gedijt. Maar het vlas geeft ook erg veel terug. De vlasnijverheid in de Leiestreek geniet tot op heden wereldfaam. Tussen Menen en Deinze worden deze vlastradities dan ook nog…

  • De grote trek oostwaarts... van de aardbei

    Vaak bejubeld en slechts zelden verguisd, heeft de aardbei stelselmatig aanhangers gewonnen. Een Vlaamse superteelt die in de loop der decennia sterk oostwaarts uitbreidde. Met van oudsher zowel professionele als amateur producenten en, niet te vergeten, mooie…

  • Zoete liefde. Streekeigen nagerechten

    Onze dagdagelijkse keuken is bijzonder gevarieerd. Allerlei elementen spelen daarbij een rol, waarbij de eigen regio (met zijn specifieke productie) nog altijd cruciaal staat. Eddie Niesten schreef 'de verhalen achter de recepten' voor de smakelijke ontdekkingsreis De Keuken van…

  • Vleselijke lusten. Streekeigen vleesgerechten

    Onze dagdagelijkse keuken is bijzonder gevarieerd. Allerlei elementen spelen daarbij een rol, waarbij de eigen regio (met zijn specifieke productie) nog altijd cruciaal staat. Eddie Niesten schreef 'de verhalen achter de recepten' voor de smakelijke ontdekkingsreis De Keuken van…

  • Appeltjes voor de dorst

    De appelteelt is bij ons van oudsher ingeburgerd, ook al zijn de voorzaten niet echt bekend. Vaststaat dat de Romeinen ook hier een belangrijke aanzet geven tot de teelt. Later is het aantal variëteiten enorm toegenomen, ook al door de inbreng van verdienstelijke pomologen…

  • Een schakel in de keten, 1950 tot heden

    Na 1950 slaat de landbouw voorgoed de weg in van de grootschaligheid en de specialisering. De doorbraak van de mechanisering laat een verregaande productiestijging toe. Het Gemeenschappelijk Europees Landbouwbeleid legt in eerste instantie hier ook sterk de nadruk op, maar na…

  • In de greep van de vooruitgang (1880-1950)

    Als gevolg van de Agricultural Invasion, de toevloed van goedkope buitenlandse landbouwproducten, kent de Belgische landbouw een fameuze heroriëntering. Het accent verschuift voorgoed naar de veeteelt en de tuinbouw, hoewel de akkerbouw aanvankelijk prominent aanwezig…

  • Hoeven op land gebouwd. Historische boerderijbouw in België

    België telt vandaag nog enkele honderden boerderijen die de voorbije eeuwen tot stand zijn gekomen. Stille getuigen onlosmakelijk verbonden met hun omgeving die ons inzicht verschaffen in de levenswijze van de boeren die er woonden.

  • Landbouw en Wetenschap

    Eeuwenlang wordt landbouwkennis doorgegeven van vader op zoon, van moeder op dochter. Deze op ervaring gebaseerde kennis volstaat evenwel niet langer wanneer de Belgische bevolking tussen 1750 en 1850 zowat verdubbelt. De landbouw blijkt niet meer in staat om op de traditionele…

  • Landbouw en Europa na 1945. Het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid

    De Vlaamse en Belgische landbouw zijn vandaag sterk Europees gereglementeerd. Vlak na de Tweede Wereldoorlog is internationalisering een middel om het productieniveau op het vooroorlogse peil te brengen en op lange termijn zelfvoorzienend te worden. Het verregaande ingrijpen van…

  • Cauderlier: een meesterkok uit Gent

    Zonder enige twijfel is Cauderlier de meest gelezen culinair auteur in het negentiende-eeuwse België. Na een geslaagde carrière als traiteur en kok in Gent schrijft hij negen kookboeken tussen 1861 en 1882. Zeker tot het begin van de jaren 1930, lang na zijn dood,…

  • Dromen van melkmeisjes

    Dit verhaal beschrijft de perceptie van het platteland vanaf de achttiende eeuw tot op heden.

  • Van vette en magere varkens. Een geschiedenis

    Dit verhaal vertelt de geschiedenis van het varken in onze streken in de voorbije twee eeuwen.

  • Van neerhof naar agribusiness. Geschiedenis van de kippenkweek

    Vandaag de dag wordt kip beschouwd als een gewoon stukje vlees. In de negentiende eeuw was dit anders. Kip werd enkel door de rijken gegeten. De boer moest zich in de meeste gevallen tevreden stellen met de eieren, de kip werd verkocht. Hierin komt verandering na de tweede…

  • Lekker Dier!? Dierlijke productie en consumptie in de 19de en 20ste eeuw

    Het lekker dier!? ligt ons soms op de maag. Op onze volle maag wel te verstaan. Want iedereen kan nu vlees eten naar hartelust. Is dat ook veilig? Eten wij nu beter of slechter dan vroeger? Beter wel of geen vlees? In het verhaal Lekker Dier!? worden een aantal van deze vragen…

  • Kattentongen, ezelsoren en varkenspoten

    Dit verhaal vertelt de geschiedenis van onze keuken in de twintigste eeuw op basis van de verschillende edities van het in Vlaanderen zeer bekende 'Kookboek van de Boerinnenbond'.

  • Vrijwaar u van namaaksels. Geschiedenis van de melkindustrie

    Met de reclameslogan "Vrijwaar u van namaaksels" maakte de fabrikant Mélotte reclame voor haar ontromers. In dit verhaal vertellen we de geschiedenis van de Belgische zuivelindustrie. Twee eeuwen wordt teruggekeken, met de nadruk op de snelle evoluties tijdens de voorbije…

  • Een landbouw van schaarste (1750-1880)

    De Belgische landbouw is omstreeks 1800 vooral een zaak van akkerbouw. Buitenlandse waarnemers zijn onder de indruk van de "voor die tijd" hoge rendementen. De grondversnippering en de hoge pachten maken het echter alsmaar moeilijker te voorzien in de behoeften van de snel…

Inhoud: Centrum Agrarische Geschiedenis - Ontwerp en realisatie: LIBIS